#BEStartupManifesto: laat de echte founders opstaan

Gisteren was een belangrijke dag voor onze Belgische economie. Terwijl een aantal Belgische startups in Barcelona op het Mobile World Congress aan hun internationale vermarkting werkten, werd in België een eerste draft van het #BEStartupManifesto in elkaar gestoken.

Barcelona-België 1-1

Het initiatief hiervoor kwam van van enkele starters onder impuls van Robin Wauters en werd al snel door minister Alexander De Croo opgepikt. Het manifest is een voorbeeld van crowdsourcing: wie een mening heeft over wat er moet gebeuren om het startup ecosysteem in België te versterken, kon daar een blogpost over schrijven. Vervolgens wordt deze input gebundeld door een core team met Ramon Suarez, Karen Boers, Xavier Damman, Toon Vanagt, Bart Becks en Stefan Ifrim. Stuk voor stuk mensen die weten waar de klepel hangt.

Minister De Croo was gisteren trouwens zelf in Barcelona. Hij volgde daar niet de uitgestippelde ministeriële route, maar zakte ook af naar het #4YFN paviljoen, waar onder andere onze Belgische startups hun stand hebben. Four years from now, een naam die door de organisatoren gekozen werd om te symboliseren dat de toekomst van telecommunicatie door startups geschreven zal worden. Hij maakte er kennis met Nicolas Frenay, Yeri Tiete, Tanguy De Lestré, Filip Maertens en Leslie Cottenje. Geen mannen in pak, maar mannen (en vrouwen) die van aanpakken weten.

Academici naar de achterbank

Waarom al die namedropping in deze introductie? Simpel: geen van deze mensen heeft een Phd., bekleedt een leerstoel of werkt voor een universiteit. Toch bepalen zij mee het beleid. Vroeger was dat wel anders. In het verleden gingen beleidsmakers ervan uit dat innovatie voornamelijk aan onze universiteiten ontstond. Alle hoop was gevestigd op researchers in hun labo die met baanbrekende technologie naar buiten kwamen, “Flanders Technology”. Vandaag werkt de wereld anders.

Research is nog nodig, maar je ziet dat economisch succes in de markt gemaakt wordt. Niet door gesubsidiëerde onderzoeksprojecten waar grote bedrijven gedurende 2 jaar samen met universiteiten een prototype bouwen en onderzoeken, maar door startups die zonder vrees de markt benaderen en al doende hun product uitvinden. “Product-market-fit” zoeken, heet dat.

Dat moet voor mij dan ook de eerste regel zijn van het #bestartupsmanifesto: stop alle subsidieprogramma’s voor innovatie. Het vrijgekomen budget kan je in een tax shelter voor startups investeren.

Separating the men from the boys

Laat ons even het seksisme in deze titel vergeten en kijken of dat ook voor startups geldt. Er zijn volgens mij twee types startups.

De eerste soort vind ik geen echte ondernemers. Laat ons ze even de Verkenners noemen. De Verkenners zitten vaak in het laatste jaar van hun studies. Ze vragen zich af wat ze volgend jaar gaan doen: iets bijstuderen, Erasmus-achtig voor een jaartje naar het buitenland trekken, gaan werken of misschien wel een startup starten. Ze ontdekken dat er startup programma’s bestaan waarin hun bedje gespreid wordt en waar ze soms zelfs een loon voor uitbetaald krijgen. Moest hun startup lukken, dan kunnen ze bovendien rijk worden, stel je voor! De Verkenner weegt al zijn opties af en besluit om eens een jaartje een startup te doen. Wat die startup dan precies moet doen dat horen ze wel van de mensen die hun geld toestoppen. Daarna zien we wel: nog wat verder studeren of, als het moet, toch maar gaan werken.

De tweede soort is uit heel ander hout gesneden. Laat mij ze de Entrepreneurs noemen. De Entrepreneurs hebben het wat lastig met hun studies. Niet dat het niet interessant is, maar er zijn zoveel andere dingen te doen. Ze blijven ook niet graag binnen de lijntjes van het curiculum en ze vragen zich zelfs af of hun prof wel weet waarover hij het heeft. Op café praat de Entrepreneur met andere mensen die een idee hebben om de wereld te veranderen. Ze denken niet lang na en besluiten om hun idee te realiseren. Al gauw neemt dit meer tijd in beslag dan gedacht en beginnen de studies eronder te lijden. Sommige Entrepreneurs stoppen dan ook met studeren en storten zich volledig op hun startup. Ze gaan pas op zoek naar geld wanneer ze zien dat ze er niet raken zonder kapitaal en vaak staat het water hun dan al aan de lippen. Hun plan is onduidelijk, maar de passie straalt er wel vanaf.

Het probleem met ons Belgische startup ecosysteem is dat we volgens mij te veel Verkenners en te weinig Entrepreneurs hebben. Dat creëert een verkeerde beeldvorming bij jongeren van wat een startup is en wat je moet doen om succes te hebben.

Het is een logisch gevolg van ons pamperende onderwijs. Geen “survival of the fittest”, maar iedereen moet meekunnen en wie het minst de dingen in vraag stelt raakt het verst. Not good. Wanneer mijn dochters op school een spreekbeurt moeten maken dan komen daar de woorden Powerpoint, van buiten leren en verplichte structuur volgen aan te pas. Not good. Leerling na leerling komt een stukje afdraven. Een vinkje achter dit item op het leerplan en een bonuspunt voor wie braaf de regels volgt. Vooral niet opvallen is de boodschap.

Mijn tweede regel voor het #bestartupsmanifesto is dan ook: leer mensen op school ondernemen en hun passie ontdekken (dank u, Jef Staes). Stimuleer creativiteit in plaats van compliance met het programma.

The American dream

De Amerikaanse droom is de Europese nachtmerrie. Een maatschappij die succes viert zal het altijd winnen van een mediocratie. Hoe kan de overheid hierin helpen? Dat is een moeilijke. Afgunst is des mensen en een beleid wat jarenlang iets of wat socialistisch geïnspireerd geweest is heeft dit nog verder in de hand gewerkt.

Persoonlijk wil ik Davy Kestens in zijn Ferrari over de Grote Markt zien rijden (heeft hij ondertussen eigenlijk al een rijbewijs?). Voor minder doen we het niet. Maar hoe keren we afgunst om in bewondering? Reclame verkoopt een illusie. Ik zal nooit een George Clooney worden, maar ondertussen drink ik wel zijn koffie. Misschien moeten we wel propaganda inzetten om te tonen dat succes hebben best wel OK is. Overheidscommunicatie kan hierbij helpen.

Daaruit volgt mijn derde regel voor het #bestartupsmanifesto: Schakel overheidscommunicatie in om succesvolle startup ondernemers in de spotlights te zetten. Ja, ook voor Marc Coucke.

Ondertussen is het #BEStartupManifesto team al bezig met de consolidatie van alle input. Ik wens hun alle succes en wil gerust mee supporteren om de werkpunten op de digitale agenda te krijgen.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s