Minder overheid is goed voor u

In zijn artikel voor De Correspondent bekijkt Rutger Bregman hoe het komt dat we steeds meer overheid krijgen. De conclusie is: steeds hogere belastingen. Toch denk ik dat er een alternatief is.

tussendoor: ik het heerlijk om te zien hoe nieuwe online media zoals De Correspondent of Apache de rol van kwaliteitsjournalistiek van de gevestigde media overnemen. Hun ‘betaal en deel’ model lijkt hier echt te werken. Hoogtijd om zelf lid te worden, denk ik dan.

Government-SolutionsTerug naar het artikel. Meer overheid, zegt Rutger, is goed voor ons. Want de reden dat de overheid duurder wordt is niet omdat ze meer taken uitvoert dan vroeger, maar omdat de taken die ze voor ons uitvoert (zoals zorg en onderwijs) in verhouding tot andere industrietakken steeds duurder worden. Dankzij automatisatie wordt productie van goederen steeds goedkoper. In zorg en onderwijs kan je echter niet automatiseren, waardoor de kost hiervoor verhoudingsgewijs stijgt. Het fenomeen heeft zelfs een naam: ‘de ziekte van Baumol’.

Nu argumenteert Rutger dat het op zich een goede zaak is dat we meer overheid krijgen. Door hogere belastingen kunnen we de verborgen kosten van bijvoorbeeld auto’s (milieuvervuiling) aanrekenen en gebruiken voor bijvoorbeeld onderwijs. Onderwijs heeft immers een positief effect op de maatschappij, maar niemand wil ervoor betalen.

Tot zover ben ik het met Rutger eens. Maar de oplossing is volgens mij niet om de overheid meer te laten besteden. Het geld wat ze selectief int op producten en transacties met een hoge verborgen maatschappelijke kost (zoals autorijden) kan ze gebruiken om niet-selectieve belastingen (op arbeid en op ondernemen) te verlagen.

Door zich tot zijn kerntaken te beperken kan een overheid zichzelf stelselmatig afslanken. Het grote voordeel van de vrije markt is immers dat wanneer er 2 bedrijven dezelfde activiteit uitoefenen dat het bedrijf met de meest efficiënte aanpak zal overheersen. Dit mechanisme bestaat niet binnen de overheid, waardoor je een verspilling van middelen en menselijke energie krijgt. Dat bevestigt Rutger trouwens zelf in zijn artikel.

Ik denk dat je zelfs naar een mentaliteitsverandering moet streven waarbij mensen het bijvoorbeeld normaal vinden om voor onderwijs te betalen. Je zal bewuster in jezelf investeren wanneer daar ook een lening bij de bank tegenover staat. De overheid moet dan via een regelgevend kader zorgen dat iedereen de kans krijgt om in zichzelf te investeren. Ze moet er ook voor zorgen dat het aangeboden onderwijs gecertifiëerd en gecontroleerd wordt. Volgens mij liggen haar kerntaken daar en niet in het zelf organiseren van onderwijs.

Het blijft een moeilijke evenwichtsoefening. Kijk maar naar de VS, waar men het sociaal vangnet verwaarloosd heeft en waar Obama dit nu stukje bij beetje probeert te repareren. Maar ik kan me niet inbeelden dat met de transparantie van informatie die we vandaag de dag dankzij internet kennen dat dit evenwicht niet gevonden en bewaakt kan worden.

PS: Wie het artikel leest zal merken dat ook marketing eraan moet geloven. Voor mij is marketing voor een stuk cultuur aan het worden, datgene wat ons bindt. Maar dat is voer voor een andere blogpost.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s